YGS-LYS, Konu Anlatımı

Determinant

MATRİSİN DETERMİNANTI

Determinant, kare matrisleri bir sayıya eşleyen fonksiyondur.

Türü ne olursa olsun, birim matrisin determinantı 1 dir.

 

 

1. Sarrus KuralıA = [aij]3×3 biçimindeki matrislerin determinantını bulmak için Sarrus kuralı kullanılır.

 

      1. İlk iki satır sırasıyla alta birer defa daha yazılır. 2. Köşegeni oluşturan a11, a22, a33 çarpılır; çarpım sağa yazılır.3. Köşegenin hemen altındaki a21, a32, a13 çarpılır; çarpım sağa yazılır.4. Aynı yaklaşımla a31, a12, a23 çarpılır; çarpım sağa yazılır.5. Sağa yazılan üç çarpımın toplamı T1 olsun6. Diğer köşegeni oluşturan a13, a22, a31 çarpılır; çarpım sola yazılır.7. Diğer köşegenin hemen altındaki a23, a32, a11 çarpılır; çarpım sola yazılır.8. Aynı yaklaşımla a33, a12, a21 çarpılır; çarpım sola yazılır.9. Sola yazılan üç çarpımın toplamı T2 olsun,

 

3 ´ 3 türündeki bir matrisin determinantı şöyle bulunur:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

    10. A matrisinin determinantı: detA = T1T2 dir.2. İşaretli Minör (Kofaktör)Bir kare matriste aij elemanının minörü Mij olsun.

 

 

3. Determinantın Özellikleri

Bir satır veya bir sütunun tüm elemanları sıfır olan matrislerin determinantı sıfırdır.

Herhangi iki satır veya iki sütunun elemanları eşit olan matrisin determinantı sıfırdır.

Herhangi iki satır veya iki sütunun elemanları orantılı olan matrisin determinantı sıfırdır.

Herhangi iki satır veya iki sütunun yerleri değişirse determinantının işareti değişir.

Bir kare matrisin determinantı ile transpozunun determinantı eşittir.

Kare matrislerin çarpımlarının determinantı, bu matrislerin determinantları çarpımına eşittir.

      det(A × B) = detA × detB

Bir kare matrisin kuvvetinin determinantı, determinantının kuvvetine eşittir.

      detAn = (detA)n Bir kare matrisin çarpmaya göre tersinin determinantı, determinantının tersine eşittir.

     

 

A = [aij|m×n matrisinin k ile çarpımının determinantı,
A nın determinantının kn ile çarpımına eşittir.

     

 

Bir kare matrisin bir satır ve bir sütunun tüm elemanları
k ile çarpılırsa, elde edilen matrisin determinantı ilk matrisin determinantının k ile çarpımına eşittir.

Bir matrisin herhangi bir satırını k ile çarpıp diğer bir satıra ekleyince veya herhangi bir sütununu k ile çarpıp diğer bir sütuna ekleyince determinantının değeri değişmez.

Sadece bir satır veya bir sütun elemanları farklı olan matrislerin determinantları toplamı, diğer satır veya sütunları aynı olan ve farklı sütunu farklı sütunların toplamı kadar olan yeni matrisin determinantına eşittir.

 

 

 

 

     

 

 

 

Determinantı sıfırdan farklı matrislerin tersi vardır.

 

     

K. EK MATRİS (ADJOİNT MATRİS)Bir matrisin elemanları yerine, o elemanların işaretli minörlerinin yazılıp transpozu alınarak elde edilen matrise ek matris denir ve Ek(A) biçiminde gösterilir.L. BİR MATRİSİN ÇARPMA İŞLEMİNE GÖRE TERSİa = [Aij]m×m biçimindeki kare matrislerin, çarpmaya göre tersini A–1 biçiminde gösteririz.

Kural

 

Özellik

 

 

 

 

 

 

 

aij elemanının işaretli minörü (kofaktörü):

     

 

Determinant fonksiyonunun, kare matrisi eşlediği o sayıya matrisin determinantı denir.

A matrisinin determinantı, detA veya |A| biçiminde gösterilir.

|A|, matrislerde mutlak değer anlamına gelmez. |A| sıfır veya negatif de olabilir.

 

Özellik

Kural

matrisi verilsin.

Bir matrisin determinantı, bu matrisin herhangi bir satır veya sütun elemanları ile bu elemanların işaretli minörlerinin çarpımlarının toplamına eşittir.

i. satıra göre determinant:

     

 

j. sütuna göre determinant:

     

Kural

Sponsorlu Bağlantılar